ปรึกษาคดีกับทนาย

 

เรื่องที่ 34      สะพาน 200 ปี อำเภอท่าเรือ อยุธยา พังถล่ม - ใครต้องรับผิดชอบ
คำถาม-คำตอบ จากข้อสอบเนฯ สมัย 63

               

                    เมื่อคืนนี้ 28 เมษายน 2556 ทนายเอก ขัตติยะ นวลอนงค์ น.บ.ท.62 , ทนายอู๋ อุดมศักดิ์ ศักดิ์ธงชัย ได้นั่งชมข่าวและได้รับ e-mail สอบถามว่าใครต้องรับผิดชอบกับข่าวสะพานแขวน 200 ปี หรือ สะพานรัตนโกสินทร์ ที่ตำบลท่าหลวง อำเภอท่าเรือง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา พังถล่ม มีคนตายและบาดเจ็บหลายราย ทรัพย์สินเสียหาย

                   วันนี้ทีมทนาย Thai Law Consult รวมตัวกันที่สำนักงานทนายความสมปราถน์และเพื่อน อาคารพิบูลย์คอนโด ซอยกรุงเทพ-นนทบุรี 44 บางซื่อ กรุงเทพฯ เพื่อเตรียมคดีล้มละลาย 400 ล้านบาท , เตรียมคำให้การคดีกู้ยืมเงิน และเตรียมขึ้นศาลในคดีที่จำเลยถูกฟ้องหย่าเรียกค่าเสียหาย พี่ตุ๊กตา ทนายณุมาพร พัฒนพงศธร น.บ.ท.64 จึงเรียบเรียงบทความนี้เสนอเป็นความรู้กฎหมายสู่ประชาชนครับ

คำถาม

สะพาน 200 ปี พังถล่ม มีประชาชนเสียชีวิต , บาดเจ็บ และทรัพย์สินเสียหาย จำนวนมาก
ใครบ้างต้องรับผิดชอบทั้งทางแพ่งและอาญา

 

คำตอบ

เนื่องจาก ทีมทนาย Thai Law Consult ยังทราบข้อเท็จจริงไม่มากนัก จึงขอตอบคำถามนี้ในภาพรวมกว้าง ๆ ดังนี้

1.     ใคร คือ ผู้เสียหาย ตาม ป.วิ.อ. มาตรา 2(4)
2.     ใคร คือ ผู้ต้องรับผิดชอบทางอาญา และทางแพ่ง

 

หลักกฎหมาย

1.     ผู้เสียหาย ตาม ป.วิ.อ. มาตรา 2(4) "ผู้เสียหาย" หมายความถึงบุคคลผู้ได้รับความเสียหาย เนื่องจากการกระทำผิดฐานใดฐานหนึ่ง รวมทั้งบุคคลอื่นที่มีอำนาจ จัดการแทนได้ดั่งบัญญัติไว้ใน มาตรา 4 มาตรา 5 และ มาตรา 6

          มาตรา 4 ในคดีอาญาซึ่งผู้เสียหายเป็นหญิงมีสามี หญิงนั้นมีสิทธิ ฟ้องคดีได้เอง โดยมิต้องได้รับอนุญาตของสามีก่อน
          ภายใต้บังคับแห่ง มาตรา 5(2) สามีมีสิทธิฟ้องคดีอาญาแทน ภริยาได้ ต่อเมื่อได้รับอนุญาตโดยชัดแจ้งจากภริยา 

          มาตรา 5 บุคคลเหล่านี้จัดการแทนผู้เสียหายได้
(1) ผู้แทนโดยชอบธรรมหรือผู้อนุบาล เฉพาะแต่ในความผิดซึ่ง ได้กระทำต่อผู้เยาว์ หรือผู้ไร้ความสามารถซึ่งอยู่ในความดูแล
(2) ผู้บุพการี ผู้สืบสันดาน สามีหรือภริยา เฉพาะแต่ในความผิด อาญาซึ่งผู้เสียหายถูกทำร้ายถึงตายหรือบาดเจ็บจนไม่สามารถจะ จัดการเองได้
(3) ผู้จัดการหรือผู้แทนอื่น ๆ ของนิติบุคคล เฉพาะความผิด ซึ่งกระทำลงแก่นิติบุคคลนั้น 

          มาตรา 6 ในคดีอาญาซึ่งผู้เสียหายเป็นผู้เยาว์ไม่มีผู้แทนโดย ชอบธรรมหรือเป็นผู้วิกลจริตหรือคนไร้ความสามารถ ไม่มีผู้อนุบาล หรือซึ่งผู้แทนโดยชอบธรรมหรือผู้อนุบาลไม่สามารถจะทำการตาม หน้าที่โดยเหตุหนึ่งเหตุใด รวมทั้งมีผลประโยชน์ขัดกันกับผู้เยาว์ หรือคนไร้ความสามารถนั้น ๆ ญาติของผู้นั้นหรือผู้มีประโยชน์ เกี่ยวข้องอาจร้องต่อศาลขอให้ตั้งเขาเป็นผู้แทนเฉพาะคดีได้
          เมื่อได้ไต่สวนแล้วให้ศาลตั้งผู้ร้องหรือบุคคลอื่น ซึ่งยินยอมตาม ที่เห็นสมควรเป็นผู้แทนเฉพาะคดี เมื่อไม่มีบุคคลใดเป็นผู้แทนให้ ศาลตั้งพนักงานฝ่ายปกครองเป็นผู้แทน
          ห้ามมิให้เรียกค่าธรรมเนียมในเรื่องขอตั้งเป็นผู้แทนเฉพาะคดี  

 

2.     ผู้มีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา คือ ผู้มีหน้าที่โดยตรงเกี่ยวกับสะพาน 200 ปีนี้ ตามมาตรา 291, 227, 238 และฎีกาที่ 3793/2543 (โปรดดูใน ปรึกษาคดีกับทนาย เรื่องที่ 13 วิศวกร, สถาปนิก, ผู้ควบคุมการก่อสร้างต้องรับผิดอย่างไร)

                    มาตรา 291 "ผู้ใดกระทำโดยประมาท และการกระทำนั้นเป็นเหตุ ให้ผู้อื่นถึงแก่ความตาย ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสิบปี และปรับไม่เกิน สองหมื่นบาท"

                    มาตรา 227  "ผู้ใดเป็นผู้มีวิชาชีพในการออกแบบ ควบคุมหรือทำการก่อสร้างซ่อมแซมหรือรื้อถอน อาคารหรือสิ่งปลูกสร้าง โดยไม่ปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ หรือวิธีการอันพึงกระทำการนั้น ๆ โดยประการที่น่าจะเป็นเหตุให้เกิดอันตรายแก่บุคคลอื่น ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 5 ปี หรือปรับไม่เกิน ห้าหมื่นบาทหรือทั้งจำทั้งปรับ"

                    มาตรา 238  "ถ้าการกระทำผิดมาตรา 237 เป็นเหตุให้บุคคลอื่นถึงแก่ความตาย ผู้กระทำต้องระวางโทษจำคุกตลอดชีวิต หรือจำคุกตั้งแต่ 5 ปี ถึง 20 ปี และปรับตั้งแต่หนึ่งหมื่นบาท ถึง สี่หมื่นบาท ถ้าเป็นเหตุให้บุคคลอื่นรับอันตรายสาหัส ผู้กระทำต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่ 1 ปี -10 ปี หรือปรับตั้งแต่สามพันบาทถึงสองหมื่นบาท"

 

3.     ความรับผิดทางแพ่ง เรื่อง "ละเมิด" ของผู้รับเหมาหรือเอกชน ที่ดูแลซ่อมแซมสะพาน 200 ปี เป็นไปตาม ป.พ.พ. (โปรดดูหัวข้อ ทนายจำเลยต่อสู้คดีตามแนวฎีกากันอย่างไร เรื่องที่ 6 "ละเมิด - หลักกฎหมาย และ ฎีกา ฟ้องแพทย์ 2 คดีดัง")

 

4.     ความรับผิดทางแพ่ง ของเจ้าหน้าที่และหน่วยงานของรัฐ ที่ดูแลรับผิดชอบสะพาน 200 ปี เป็นไปตาม พ.ร.บ.ความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ.2539 (หมายเหตุ : Thai Law Consult ขณะเขียนบทความเรื่องนี้ ยังไม่ทราบข้อเท็จจริงว่า หน่วยงานของรัฐที่มีหน้าที่โดยตรงในการดูแลสะพาน 200 ปีนี้ คือ เทศบาลตำบลท่าหลวง หรือ กรมทางหลวงชนบท กันแน่) จึงขอนำข้อสอบเนติบัณฑิต สมัยที่ 63 ข้อ 10 กฎหมายปกครอง มาลงไว้ เพื่อตอบคำถาม และเป็นความรู้กฎหมายสู่ประชาชนครับ

 

ข้อเท็จจริงตามข่าวด้านล่าง จากหนังสือพิมพ์เดลินิวส์ ประจำวันที่ 29 เมษายน 2556

"ผวจ.อยุธยา"ชี้ 15 วันรู้เหตุสะพานมรณะถล่ม ชาวบ้านแฉเอียงกว่าสัปดาห์แล้ว

ผวจ.พระนครศรีอยุธยา เร่งช่วยค่าทำศพเหยื่อสะพานมรณะถล่ม ยังล่าสุดยังอยู่ที่ 4 ราย ชี้ 15 วันรู้สาเหตุแน่ชัด ด้านชาวบ้านเผย เอียงมากว่าสัปดาห์แล้วแต่ไร้วี่แววผู้ใหญ่ดูแล ส่วนผู้รอดชีวิตบอก ได้ยินเสียงปูน-ไม้แตกลั่นดังสนั่นก่อนถล่ม


นายวิทยา ผิวผ่อง ผู้ว่าราชการจังหวัดพระนครศรีอยุธยา เปิดเผยถึงความคืบหน้า กรณีสะพานรัตนโกสินทร์ หรือ ที่ชาวบ้านเรียกกันว่า สะพาน 200 ปี  ที่ตั้งอยู่ใน ต.ท่าหลวง อ.ท่าเรือ จ.พระนครศรีอยุธยา  เกิดพังถล่มลงมากลางแม่น้ำป่าสัก ว่า ขณะนี้ยืนยันตัวเลขผู้เสียชีวิต อยู่ที่ 4 รายคือ น.ส.เกศิณี ชบาสีห์ อายุ 54 ปี  นายสามารถ ญาณปัญญา อายุ 33 ปี  นายณัฐวุฒิ ใจจง อายุ 24 ปี  ด.ญ.ปิริยาพร เสือสมิง อายุ 10 ปี ขณะที่ผู้บาดเจ็บอีก 12 รายนั้น ล่าสุดมี 10 ราย ที่อาการปลอดภัยแล้ว ส่วนอีก 2 ราย ยังอาการสาหัสอยู่ รวมทั้งมีผู้สูญหาย 1 รายคือ นายปรีชา บุญประเสริฐ อายุ 26 ปี ซึ่งในช่วงสายของวันนี้ ทางเจ้าหน้าที่จะเร่งทำการค้นหาอีกครั้ง โดยในส่วนของผู้เสียชีวิต จังหวัดจะจ่ายเงินชดเชยเยียวยาให้รายละ 25,000 บาท และผู้บาดเจ็บรายละ 3,000 บาท  

สำหรับการให้ความช่วยเหลือนั้น ทางจังหวัดจะนำเงินจากกองทุนช่วยเหลือผู้ประสบภัยจ่ายค่าเยียวยาเป็นค่าทำศพละ 25,000 บาท ผู้ได้รับบาดเจ็บทางโรงพยาบาล จะเป็นผู้รับผิดชอบค่าใช้จ่ายทั้งหมด และหลังจากนี้ จะตั้งคณะกรรมการขึ้นเป็น 2 ชุด  โดยชุดที่ 1 จะให้สอบสวนหาข้อเท็จจริง เพื่อรับผิดชอบในทางแพ่งและทางอาญา ส่วนชุดที่ 2 จะให้ความช่วยเหลือผู้ประสบเหตุเรื่องการช่วยเหลือดำเนินคดี รวมถึงการรักษาพยาบาล ขณะที่ทางจังหวัดฯ จะเร่งสืบสวนหาข้อเท็จจริง เพื่อสรุปสาเหตุของการพังถล่มของสะพาน โดยจะพยายามเร่งให้แล้วเสร็จ ตามกรอบภายใน 15 วัน  ก่อนจะทำการกู้ซากสะพาน 200 ปี และหลังจากนี้ อาจจะต้องรอการพิจารณาว่า จะซ่อมแซมสะพาน หรือ จะพิจารณาสร้างจุดใหม่หรือไม่

ทั้งนี้ สำหรับสาเหตุดังกล่าว ได้มีการตั้งคณะกรรมการขึ้นมาตรวจสอบ จำนวน 2 ชุด โดยให้สรุปให้ได้ภายใน 15 วัน ขณะที่การช่วยเหลือเบื้องต้นนั้น เนื่องจากในพื้นที่มีสะพานที่อยู่บริเวณใกล้เคียงอีก 2 สะพาน ซึ่งสามารถสัญจรผ่านไปมาแทนสะพานดังกล่าวได้ พร้อมยืนยัน สะพานดังกล่าวไม่ได้มีอายุ 200 ปี แต่บริเวณดังกล่าวมีการสร้างสะพาน และพัฒนามาเรื่อยๆ จนเป็นสะพานดังกล่าว ราว 200 ปี แล้ว

ด้าน นายเชษฐา ปทุมรังสี นายกเทศมนตรีตำบลท่าหลวง อ.ท่าเรือ จ.พระนครศรีอยุธยา เปิดเผยว่า สะพานแขวนที่พังถล่มลงมา สร้างแล้วเสร็จเมื่อเดือนกรกฎาคม ปี 2555 พบว่าสะพานเริ่มชำรุด 1 เดือนที่ผ่านมา และชำรุดเพิ่มมากขึ้นได้ประมาณ 1 สัปดาห์ คือสะพานเอียง จึงให้เจ้าหน้าที่เข้ามาตรวจสอบประสานงานกับผู้รับเหมา ได้ทำการซ่อมแซมในเบื้องต้น ก่อนเปิดให้ประชาชนใช้ได้ตามปกติในวันนี้ (29 เม.ย.) เพราะเตรียมจะประชุมกับผู้ที่เกี่ยวข้องเข้าแก้ไขแต่ไม่ทันการณ์ พังถล่มลงมาเสียก่อน สำหรับการค้นหาผู้เสียชีวิตและกู้ซากสะพาน จะเริ่มขึ้นในช่วงสายของวันนี้ ซึ่ง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย จะเดินทางมาตรวจสอบด้วย

บรรยากาศที่สะพานรัตนโกสินทร์ หรือ สะพาน 200 ปี ตั้งแต่ช่วงเช้าที่ผ่านมา มีชาวบ้านทั้งในพื้นที่และใกล้เคียง ต่างทยอยมาดูที่เกิดเหตุ และวิพากษ์วิจารณ์ถึงเหตุโศกนาฏกรรมที่เกิดขึ้น โดยระบุว่า สะพานดังกล่าวเริ่มทรุดเอียงมานานกว่า 1 สัปดาห์แล้ว และได้แจ้งหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง แต่ก็ไม่มีหน่วยงานใดเข้ามาดูแล จนกระทั่งมาเกิดเหตุสลดดังกล่าว

ขณะที่ นายสมพงศ์ บุญเลิศ อายุ 50 ปี ผู้ที่อยู่ในเหตุการณ์ขณะสะพานถล่ม เล่านาทีระทึก ว่า ช่วงก่อนที่สะพานจะพังถล่ม ตนพร้อมกับภรรยาได้ขี่รถ จยย.เดินทางข้ามสะพานมา โดยตนเป็นคนขี่ กระทั่งพอขี่เลยกลางสะพานมาได้แป๊บเดียว ก็สังเกตเห็น รถ จยย.จากฝั่งตรงข้าม 4 – 5 คัน ขี่สวนทางมา จากนั้นได้เกิดสิ่งผิดปกติขึ้น เมื่อจู่ๆสะพานก็เอนเอียงไปข้างนึง ก่อนที่ไม่กี่อึดใจจะได้ยินเสียงคล้ายปูนหรือไม้แตกลั่นดังสนั่นหวั่นไหว ด้วยความตกใจ จึงผวาบิดคันเร่งไม่คิดชีวิต จนผ่านมาถึงฝั่งสำเร็จ หลังอาการปากสั่นทุเลาลง จึงหันหลังกลับไปมอง ภาพที่ปรากฏทำให้ตนและภรรยาต้องขยี้ตาหลายครั้งด้วยความไม่แน่ใจ เนื่องจากสะพานที่เพิ่งขี่ผ่านมาพังถล่มจมลงไปในแม่น้ำ และมีผู้บาดเจ็บหลายรายกำลังร้องครวญครางตะเกียกตะกายเอาชีวิตจากสะพานมรณะ ซึ่งไม่รู้ว่ารอดจากนาทีฉุกเฉินมาได้อย่างไรเหมือนกัน
http://www.dailynews.co.th/thailand/200670

 

5.     ทางออกเมื่อถูกเรื่องคดีอาญาของเจ้าหน้าที่ซึ่งมีหน้าที่โดยตรงในการดูแลสะพาน และผู้รับเหมาซ่อมแซมสะพาน 200 ปี (โปรดดูหัวข้อ ทนายจำเลยต่อสู้คดีตามแนวฎีกาอย่างไร เรื่องที่ 15 "ขับรถชนคนตาย ทำอย่างไรไม่ติดคุก")

 

                    7 ทนาย Thai Law Consult เรียบเรียงเรื่องนี้ขึ้น มีเจตนาเพื่อเผยแพร่ความรู้กฎหมายเบื้องต้นเกี่ยวกับเรื่องราวทำนองนี้สู่ประชาชน ถ้าท่านมีปัญหาทำนองนี้ ควรปรึกษาทนายความ 7 ทนายขอให้กำลังใจผู้เกี่ยวข้องทุกคนให้ผ่านเหตุร้ายกลายเป็นดีในเร็ววัน ขอบคุณครับ