> >> ทำน้ำมันรั่วในทะเล ต้องรับผิดชอบอย่างไร - หลักกฎหมาย และ บทเรียน

Blog categories

Latest posts

Popular posts

Featured posts

พ.ร.บ. เดินเรือในน่านน้ำไทย พ.ศ. 2456 มาตรา 119 ทวิ "ห้าม มิให้ผู้ใดเททิ้งหรือทำด้วยประการใดๆ ให้น้ำมันและเคมีภัณฑ์หรือสิ่งใดๆ ลงในแม่น้ำลำคลองบึงอ่างเก็บน้ำ หรือทะเลสาบ อันเป็นทางสัญจรของประชานหรือที่ประชาชนใช้ประโยชน์ร่วมกัน หรือทะเลภายในน่านน้ำไทยอันอาจจะเป็นเหตุให้เกิดเป็นพิษต่อสิ่งมีชีวิต หรือต่อสิ่งแวดล้อม หรือเป็นอันตรายต่อการเดินเรือในแม่น้ำลำคลองบึงอ่างเก็บน้ำ หรือทะเลสาบดังกล่าว ผู้ใดฝ่าฝืนต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 6 หมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับและต้องชดใช้เงินค่าใช้จ่ายที่ต้องเสียไปในการแก้ไขสิ่ง เป็นพิษหรือชดใช้ค่าเสียหายเหล่านั้นด้วย

.

ทำน้ำมันรั่วในทะเล ต้องรับผิดชอบอย่างไร - หลักกฎหมาย และ บทเรียน

               

                    ตั้งแต่ วันที่ 27 กรกฎาคม 2556 ทีมทนาย ThaiLawConsult ได้รับข่าวสารทาง TV และสิ่งพิมพ์ เรื่อง น้ำมันรั่วในทะเล ความเสียหาย ผลกระทบ และการบริหารจัดการกับความเสียหายในภาวะวิกฤตของภาคเอกชน ภาคประชาชน และภาครัฐ   

                   วันนี้ 20 สิงหาคม 2556 เมื่อเราได้รับ e-mail จากผู้ใหญ่ที่เคารพว่า ThaiLawConsult น่าจะมีบทความทางกฎหมายและบทเรียน เรื่อง "ทำน้ำมันรั่วในทะเล ต้องรับผิดชอบอย่างไร, หลักกฎหมาย และ บทเรียนในอดีตเป็นอย่างไร"

                    พี่ตุ๊กตา ทนายณุมาพร พัฒนพงศธร น.บ.ท.64 จึงรวบรวมบทความนี้ เพื่อเป็นความรู้ทางกฎหมายแก่ประชาชน

หลักกฎหมายมีดังนี้

พ.ร.บ. เดินเรือในน่านน้ำไทย พ.ศ. 2456 มาตรา 119 ทวิ "ห้ามมิให้ผู้ใดเททิ้งหรือทำด้วยประการใดๆ ให้น้ำมันและเคมีภัณฑ์หรือสิ่งใดๆ ลงในแม่น้ำลำคลองบึงอ่างเก็บน้ำ หรือทะเลสาบ อันเป็นทางสัญจรของประชานหรือที่ประชาชนใช้ประโยชน์ร่วมกัน หรือทะเลภายในน่านน้ำไทยอันอาจจะเป็นเหตุให้เกิดเป็นพิษต่อสิ่งมีชีวิต หรือต่อสิ่งแวดล้อม หรือเป็นอันตรายต่อการเดินเรือในแม่น้ำลำคลองบึงอ่างเก็บน้ำ หรือทะเลสาบดังกล่าว ผู้ใดฝ่าฝืนต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 6 หมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับและต้องชดใช้เงินค่าใช้จ่ายที่ต้องเสียไปในการแก้ไขสิ่ง เป็นพิษหรือชดใช้ค่าเสียหายเหล่านั้นด้วย"

พ.ร.บ. ส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม พ.ศ. 2535

มาตรา 96 "แหล่ง กำเนิดมลพิษใดก่อให้เกิดหรือเป็นแหล่งกำเนิดของการรั่วไหลหรือแพร่กระจายของ มลพิษอันเป็นเหตุให้ผู้อื่นได้รับอันตรายแก่ชีวิต ร่างกายหรือสุขภาพอนามัย หรือเป็นเหตุให้ทรัพย์สินของผู้อื่นหรือของรัฐเสียหายด้วยประการใดๆ เจ้าของหรือผู้ครอบครองแหล่งกำเนิดมลพิษนั้น มีหน้าที่ต้องรับผิดชดใช้ค่าสินไหมทดแทนหรือค่าเสียหายเพื่อการนั้น ไม่ว่าการรั่วไหลหรือแพร่กระจายของมลพิษนั้นจะเกิดจากการกระทำโดยจงใจหรือ ประมาทเลินเล่อของเจ้าของหรือผู้ครอบครองแหล่งกำเนิดมลพิษหรือไม่ก็ตาม เว้นแต่ในกรณีที่พิสูจน์ได้ว่ามลพิษเช่นว่านั้นเกิดจาก
(๑) เหตุสุดวิสัยหรือการสงคราม
(๒) การกระทำตามคำสั่งของรัฐบาลหรือเจ้าพนักงานของรัฐ
(๓) การกระทำหรือละเว้นการกระทำของผู้ ที่ได้รับอันตรายหรือความเสียหายเองหรือของบุคคลอื่น ซึ่งมีหน้าที่รับผิดชอบโดยตรงหรือโดยอ้อม ในการรั่วไหลหรือการแพร่กระจายของมลพิษนั้น
ค่าสินไหมทดแทนหรือค่าเสียหาย ซึ่งเจ้าของหรือผู้ครอบครองแหล่งกำเนิดมลพิษมีหน้าที่ต้องรับผิดตามวรรค หนึ่ง หมายความรวมถึงค่าใช้จ่ายทั้งหมดที่ทางราชการต้องรับภาระจ่ายจริงในการขจัด มลพิษที่เกิดขึ้นนั้นด้วย
 
มาตรา 97  "ผู้ ใดกระทำหรือละเว้นการกระทำด้วยประการใดโดยมิชอบด้วยกฎหมายอันเป็นการทำลาย หรือทำให้สูญหายหรือเสียหายแก่ทรัพยากรธรรมชาติซึ่งเป็นของรัฐ หรือเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดิน มีหน้าที่ต้องรับผิดชอบชดใช้ค่าเสียหายให้แก่รัฐตามมูลค่าทั้งหมดของ ทรัพยากรธรรมชาติที่ถูกทำลาย สูญหาย หรือเสียหายไปนั้น"

 

ทีมทนาย ThaiLawConsult ขออธิบาย มาตรา 119 ทวิ ของ พ.ร.บ.เดินเรือในน่านน้ำไทย พ.ศ.2456 ว่า "การทำให้น้ำมันรั่วไหลลงในทะเลหรือแหล่งน้ำสาธารณะนั้น มีความผิดทางอาญา คือมีโทษจำคุกและปรับด้วย ขณะเดียวกัน ก็มีโทษทางแพ่งด้วย ให้ผู้ก่อปัญหาต้องชดใช้ค่าใช้จ่ายที่ต้องเสียไปในการแก้ไขสิ่งที่เป็นพิษ หรือชดใช้ค่าเสียหายเหล่านั้นด้วย" ตามหลักการที่ว่า ผู้ก่อให้เกิดมลพิษ เป็นผู้เสียค่าใช้จ่ายที่จะแก้ไขปัญหามลพิษนั้น

ขออธิบายมาตรา 97 ของ พ.ร.บ.ส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม พ.ศ.2535 ว่า "กำหนดให้ผู้ที่ก่อให้เกิดมลพิษ มีหน้าที่ชดใช้ค่าเสียหาย อันเกิดจากการทำลายทรัพยากรธรรมชาติให้แก่รัฐด้วย และหากก่อให้เกิดความเสียหายแก่บุคคลอื่น ก็จะต้องชดใช้ให้แก่ผู้ได้รับความเสียหายนั้นด้วย ตามมาตรา 96

อาจารย์ณรงค์ ใจหาญ นักกฎหมายที่ทีมทนาย Thai Law Consult โทร. 098-915-0963 ให้ความเคารพได้เขียนบทความลงหนังสือสยามรัฐคอลัมน์ "นิติศาสตร์รอบตน" เรื่อง "การชดใช้...กรณีก่อให้เกิดน้ำมันรั่วในทะเล" ไว้ดังนี้     
"ในกรณีที่เป็น การก่อให้เกิดมลพิษทางน้ำและทำให้ทรัพยากรทางน้ำเสียหายเช่นสัตว์น้ำตาย หรือพืชในน้ำตาย น้ำทะเลมีคราบน้ำมันนั้น ความเสียหายดังกล่าว ผู้ก่อให้เกิดมลพิษต้องชดใช้ให้แก่รัฐ โดยปกติหน่วยงานกรมควบคุมมลพิษจะเป็นเจ้าของเรื่องและส่งเรื่องให้แก่ พนักงานอัยการที่จะฟ้องต่อศาลเพื่อเรียกร้องค่าเสียหายต่อไป แต่หากการก่อให้เกิดคราบน้ำมันนั้นก่อให้เกิดความเสียหายต่อเอกชนที่ใช้ แหล่งน้ำนั้น หรือเป็นประชาชนที่อาศัยอยู่บริเวณนั้น จึงไม่ได้ใช้น้ำตามปกติ หรืออาจได้รับความเสียหายแก่ร่างกาย ทรัพย์สิน จากผลดังกล่าวย่อมมีสิทธิที่จะเรียกให้ชดใช้ความเสียหายจากเอกชนนั้นได้ โดยฟ้องเป็นคดีแพ่ง ต่อศาลจังหวัด หรือศาลแพ่ง ก็ได้ ซึ่งผู้ก่อให้เกิดมลพิษดังกล่าวไม่อาจอ้างว่าตนมิได้จงใจหรือประมาทเลินเล่อ ที่ก่อให้เกิดน้ำมันรั่วได้ เว้นแต่จะเข้าข้อยกเว้นตามมาตรา 96 ข้างต้น      หลักกฎหมายที่ กล่าวมาข้างต้นทั้งสองฉบับย่อมแสดงให้เห็นได้ว่า เป็นมาตรการทางกฎหมายที่จะคุ้มครองผู้เสียหายและคุ้มครองรัฐที่จะได้รับค่า เสียหายคืนจากเอกชนที่ก่อให้เกิดความเสียหายต่อทรัพยากรธรรมชาติอันเกิดจาก การรั่วไหลของน้ำมัน อย่างไรก็ดี หากเป็นบริษัทที่มีกิจการที่รับผิดชอบต่อสังคม และตระหนักถึงภาระที่จะต้องชดใช้คุณภาพสิ่งแวดล้อมคืนแก่รัฐ ย่อมจะมีความตั้งใจในการที่จะแก้ไขเยียวยาอย่างรวดเร็ว แต่หากเป็นบริษัทที่ไม่ได้มีความรับผิดชอบดังกล่าว ก็เป็นการยากที่จะดำเนินคดีและฟ้องร้องให้ต้องรับผิด และต้องใช้เงินในการเตรียมการฟ้องคดีจำนวนมาก นอกจากนี้ การฟื้นฟูความเสียหายอันเกิดจากการั่วไหลนั้น ต้องใช้ความรวดเร็วในการขจัดคราบน้ำมัน หากเอกชนไม่รับผิดชอบ กฎหมายให้กรมเจ้าท่าเข้าไปดำเนินการก่อนและเรียกค่าใช้จ่ายในการดำเนินการ ดังกล่าวต่อผู้ก่อให้เกิดความเสียหายภายหลัง ซึ่งต้องใช้งบประมาณในการดำเนินการไปก่อน โดยอาจใช้งบประมาณฉุกเฉินจัดการ      ด้วยเหตุนี้ การชดใช้ค่าเสียหาย จึงน่าจะรวมถึงการที่โจทก์ต้องออกค่าใช้จ่ายในการเตรียมพยานหลักฐานในการ ฟ้องคดี และการที่รัฐต้องจัดสรรงบประมาณเพื่อการชดใช้ค่าเสียหายแก่ประชาชนที่เสีย หายไปก่อน หรือการทำให้ทรัพยากรธรรมชาติกลับคืนสู่ฐานะเดิมด้วยประกอบกัน" โดยสรุป ผู้กระทำความผิด และ ผู้เสียหาย (1) ผู้กระทำความผิด ในกรณีนี้ มีดังนี้
1.1     ทางอาญา - นายช่าง วิศวกร ที่ควบคุมท่อสูบถ่ายน้ำมัน อาจมีความผิด เป็นคดีอาญา ตาม พ.ร.บ.เดินเรือในน่านน้ำไทย พ.ศ.2456 มาตรา 119 ทวิ แต่อาจต่อสู้ได้ว่า ไม่มีเจตนากระทำผิด
1.2     ผู้รับผิดชอบทางแพ่ง คือ บริษัท พีทีที โกลบอล เคมิคอล จำกัด (มหาชน) หรือ PTT Global Chemical Public Company Limited (PTTGC)(2)     ผู้เสียหาย ภาครัฐ หรือตัวแทนรัฐ ในการเรียกร้องค่าเสียหาย คือ กรมควบคุมมลพิษ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
(3)     ผู้เสียหาย ภาคเอกชน ประชาชน ที่ได้รับผลกระทบ มีสิทธิเรียกร้องให้บริษัท PTTGC ชดใช้ค่าเสียหายโดยเร็ว ตามความเป็นจริง ความเห็นของทีมทนาย ThaiLawConsult มีดังนี้
1.     คดีอาญา - นายช่าง วิศวกร ของบริษัท PTTGC ไม่น่าจะมีความผิดอาญา เพราะ พฤติการณ์ไม่ได้มีเจตนา แต่เป็นอุบัติเหตุ
2.     บริษัท PTTGC เป็นบริษัทมีความมั่นคงทางการเงินมาก หรือมีทรัพย์สินมาก มีองค์ความรู้ในทางเทคนิค และการบริหารจัดการเป็นอย่างดี มีบุคคลากรคุณภาพจำนวนมาก การรีบเยียวยา รีบแก้ไขปัญหา กล้าเปิดเผยข้อเท็จจริงโดยเร็ว และมีการเตรียมการรับกับปัญหาน้ำมันรั่ว หรือแก้ปัญหาในภาวะวิกฤต ทำได้ดี ทำให้ปัญหาไม่ลุกลามไปมาก
3.     ภาครัฐ หน่วยงานที่ดูแลด้านสิ่งแวดล้อมและความปลอดภัย ทำหน้าที่ได้ดี
4.     รัฐบาลและหน่วยงานที่ดูแลด้านอุตสาหกรรม ทำหน้าที่ได้ดี
5.     สื่อมวลชน มีความก้าวหน้าในการนำเสนอข่าว และการระดมความคิดเห็น เพื่อหาทางออกของปัญหา เผยแพร่สู่ประชาชนได้รวดเร็ว
6.     ประชาชนและภาคธุรกิจ ที่ได้รับความเดือดร้อนเสียหาย ควรจะรวมตัวกัน เพื่อเสนอข้อเรียกร้องและเจรจาต่อรองกับภาครัฐและ PTTGC ให้รีบเยียวยาในอัตราสูงสุด
7.     องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และจังหวัดระยอง ดูแลประชาชนที่เดือดร้อนเสียหายได้รวดเร็วและทั่วถึง ThaiLawConsult ขอชื่นชม
8.     แต่ปัญหาที่เกิดขึ้น ทำให้การวางแผนเพื่อพัฒนาอุตสาหกรรมพลังงานและปิโตรเคมี ในพื้นที่ภาคใต้ ยิ่งเลือนลาง มีความเป็นไปได้น้อยยิ่งขึ้น เพราะประชาชนในพื้นที่ภาคใต้ โดยเฉพาะชาวประมงพื้นบ้าน จะนำกรณีนี้ไปเป็นข้อมูลต่อต้านโรงงานแยกแก๊ซและปิโตรเคมีที่จะเกิดใน พื้นที่ชายฝั่งทะเล 
ทีมทนาย ThaiLawConsult เรียบเรียงบทความนี้ขึ้น เพื่อเผยแพร่ความรู้กฎหมายสู่ประชาชน หากผู้เสียหายในกรณีทำนองนี้ต้องการทนายความปรึกษาคดี ทีมทนาย ThaiLawConsult ยินดีให้คำปรึกษาแนะนำครับ โทร. 098-915-0963 บทเรียน ความกระตือรือร้นในการช่วยกันแก้ไขปัญหา ของภาครัฐ ภาคเอกชน ภาคประชาสังคม จากสื่อต่างๆ มีคร่าวๆ ดังนี้
1.     Greenpeaceแถลงการณ์ภาคประชาสังคม กรณีท่อขนส่งน้ำมันรั่วไหลลงสู่ทะเล ข่าวประชาสัมพันธ์ - สิงหาคม 2, 2556
สืบเนื่องจากกรณีท่อน้ำมันดิบ ของบริษัท พีทีที โกลบอล เคมิคอล จำกัด (มหาชน) (บริษัทฯ) รั่วไหลลงสู่ทะเลในพื้นที่ จ.ระยอง ตั้งแต่วันที่ ๒๗ กรกฎาคม ๒๕๕๖ ทำให้น้ำมันดิบจำนวนมากไหลลงสู่ทะเลโดยกระจายครอบคลุมพื้นที่ทะเลเป็นบริเวณ กว้างและในเวลาต่อมาคราบน้ำมันได้ถูกพัดพาเข้าสู่ชายหาดบริเวณ อ่าวพร้าว เกาะเสม็ดซึ่งส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมทางทะเล การท่องเที่ยวและวิถีชีวิตของประชาชนที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ดังกล่าว นอกจากนี้ในระยะยาวการปนเปื้อนจากน้ำมันและสารเคมีที่ใช้ในการกำจัดน้ำมัน อาจสร้างความเสียหายต่อสิ่งแวดล้อม ทรัพยากรธรรมชาติ ระบบนิเวศและสุขภาพของประชาชนได้

นับแต่เกิดเหตุการณ์บริษัทฯ ได้แถลงต่อสาธารณะว่าสถานการณ์ที่เกิดขึ้นไม่น่ากังวลและบริษัทฯสามารถ จัดการปัญหาได้  โดยไม่ได้ให้ข้อมูลเกี่ยวกับผลกระทบของน้ำมันดิบและสารเคมีที่ใช้ในการสลาย น้ำมันดิบ  ที่มีต่อสิ่งแวดล้อม ทรัพยากรธรรมชาติ ระบบนิเวศและสุขภาพประชาชน  ตลอดจนไม่ได้ให้ข้อมูลเกี่ยวกับแผนและมาตรการในการจัดการปัญหาการปนเปื้อน ทั้งระยะสั้นและระยะยาวต่อสาธารณะ   ทำให้ประชาชนไม่อาจทราบถึงผลกระทบที่จะเกิดขึ้นและไม่สามารถให้ความเห็น เกี่ยวกับแผนการและมาตรการในการจัดการปัญหาของบริษัทฯ  รวมทั้งไม่สามารถติดตาม ตรวจสอบได้ว่าบริษัทฯ ได้ดำเนินการตามแผนและมาตรการที่กำหนดไว้อย่างถูกต้องครบถ้วนหรือไม่เพียงใด

สำหรับหน่วยงานรัฐที่เกี่ยวข้อง ซึ่งมีหน้าที่ต้องรักษาประโยชน์สาธารณะและปกป้องคุ้มครองสิทธิของประชาชนจาก เหตุการณ์ดังกล่าว  ก็ไม่ให้ข้อมูลใดๆต่อสาธารณะเกี่ยวกับผลกระทบที่อาจจะเกิดกับสิ่งแวดล้อมและ ประชาชนทำให้ประชาชนไม่รู้เท่าทันสถานการณ์และอันตรายที่อาจจะเกิดขึ้นได้  นอกจากนี้ยังไม่มีการเปิดเผยแผนและมาตรการที่ใช้ในการแก้ไขปัญหาต่อ สาธารณะ ทำให้สังคมไม่สามารถมีส่วนร่วมติดตามตรวจสอบการดำเนินการแก้ไขปัญหา ของทั้งบริษัทฯและหน่วยงานรัฐได้ทั้งๆ ที่เป็นข้อมูลที่มีความสำคัญอย่างมาก 

พวกเราองค์กรที่มีรายชื่อแนบท้าย แถลงการณ์ฉบับนี้ขอเรียกร้องต่อฝ่ายต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการแก้ปัญหาน้ำมันรั่วไหลลงสู่ทะเล  ดังต่อไปนี้

ข้อเรียกร้องต่อบริษัทฯ

๑. บริษัทฯ ต้องเป็นผู้รับผิดชอบต่อความเสียหายทั้งหมดที่เกิดขึ้นต่อสิ่งแวดล้อม ทรัพยากรธรรมชาติ ระบบนิเวศ ทรัพย์สินของประชาชน ตลอดจนความเสียหายต่อสุขภาพของประชาชน  อย่างเป็นธรรมและรวดเร็ว

๒. บริษัทฯ ต้องเสนอแผนและวิธีการแก้ไขปัญหาการปนเปื้อนในสิ่งแวดล้อมทั้งระยะสั้นและ ระยะยาวต่อสาธารณะ โดยต้องจัดรับฟังความคิดเห็นจากผู้ที่เกี่ยวข้องโดยเร่งด่วน

บริษัทฯ ต้องชี้แจงสาเหตุของการรั่วไหลของน้ำมันดิบและปริมาณรั่วไหลที่แท้จริงต่อ สาธารณะ  รวมทั้งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมทรัพยากรธรรมชาติ ระบบนิเวศและสุขภาพของประชาชนที่อาจได้รับจากน้ำมันดิบและสารเคมีที่ใช้ใน การแก้ไขปัญหา  พร้อมเสนอมาตรการป้องกันเพื่อไม่ให้เหตุการณ์ดังกล่าวเกิดขึ้นอีก รวมทั้งต้องเสนอแผนและมาตรการที่เป็นระบบในการแก้ไขปัญหาหากเกิดกรณีน้ำมัน ดิบรั่วไหลอีกในอนาคต

ข้อเรียกร้องต่อหน่วยงานรัฐที่เกี่ยวข้อง

๑.   หน่วยงานรัฐต้องให้ข้อมูลต่อสาธารณะ เกี่ยวกับผลกระทบของน้ำมันดิบและสาร เคมีที่ใช้ในการสลายน้ำมันดิบ ที่อาจจะเกิดขึ้นต่อสิ่งแวดล้อม ทรัพยากรธรรมชาติ ระบบนิเวศและสุขภาพของประชาชน

๒.  หน่วยงานรัฐต้องควบคุมตรวจสอบ ให้แผนและมาตรการแก้ไขปัญหาการรั่วไหลของน้ำมันดิบที่เกิดขึ้นของบริษัทฯ ทั้งระยะสั้นและระยะยาว เป็นไปตามมาตรฐานทางวิชาการ และต้องควบคุมตรวจสอบให้บริษัทฯ เสนอมาตรการที่จะป้องกันไม่ให้ปัญหาการรั่วไหลเกิดขึ้นอีก รวมทั้งเสนอแผนและมาตรการที่เป็นระบบในการจัดการปัญหาหากมีการรั่วไหลของ น้ำมันดิบเกิดขึ้นอีกในอนาคต  โดยต้องมีการรับฟังความคิดเห็นจากคณะกรรมการที่ประกอบด้วยนักวิชาการอิสระ ที่หน่วยรัฐตั้งขึ้น   ตลอดจนต้องควบคุมตรวจสอบให้มีการดำเนินการตามแผนอย่างเคร่งครัด

๓.   หน่วยงานรัฐต้องควบคุมตรวจสอบ ให้บริษัทฯ เปิดเผยข้อมูลต่อสาธารณะเกี่ยวกับสาเหตุของการรั่วไหลของน้ำมันดิบ  ตลอดจนแผนและมาตรการแก้ไขปัญหาทั้งระยะสั้นและระยะยาว

๔.  หน่วยงานรัฐต้องเร่งประเมิน ความเสียหายที่เกิดขึ้นต่อสิ่งแวดล้อม ทรัพยากรธรรมชาติ ระบบนิเวศ และความเสียหายที่เกิดขึ้นกับประชาชน  เพื่อดำเนินการให้บริษัทฯ ชดใช้ค่าเสียหายดังกล่าวอย่างเป็นธรรมและรวดเร็ว

๕.  หน่วยงานรัฐต้องดำเนินการสืบสวนและสอบสวนถึงสาเหตุและปริมาณที่แท้จริงของ น้ำมันดิบที่รั่วไหล เพื่อดำเนินการบังคับใช้กฎหมายทั้งทางอาญาและทางแพ่ง กับผู้กระทำความผิดอย่างเคร่งครัด  เพื่อป้องปรามมิให้การกระทำผิดเช่นนี้เกิดขึ้นอีก

๖.  หน่วยงานรัฐต้องจัดทำแผน ป้องกันและขจัดมลพิษทางน้ำเนื่องจากน้ำมันแห่งชาติตามที่กำหนดไว้ในระเบียบ สำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการป้องกันและขจัดมลพิษทางน้ำเนื่องจากน้ำมัน พ.ศ. ๒๕๔๗ เพื่อใช้เป็นแผนแม่บทในการจัดการปัญหาการรั่วไหลของน้ำมันในอนาคต โดยเร่งด่วน 

พวกเราเห็นว่ากรณีท่อขนส่งน้ำมัน รั่วไหลลงสู่ทะเลในครั้งนี้เป็นบทเรียนราคาแพงที่เกิดจากภาคอุตสาหกรรม ซึ่ง สังคมไทยต้องเรียนรู้และร่วมกันเรียกร้องให้ภาคอุตสาหกรรมต้องแสดงความรับ ผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อมอย่างแท้จริง  ด้วยการลงทุนมากขึ้นกับมาตรการในเชิงป้องกันไม่ให้เกิดปัญหาต่อสังคมและสิ่ง แวดล้อม   หากภาคอุตสาหกรรมใดไม่ประสงค์ที่จะลงทุนเพื่อป้องกันปัญหา ก็คงถึงเวลาที่รัฐและสังคมต้องทบทวนว่าควรจะอนุญาตให้มีอุตสาหกรรมดังกล่าว ในประเทศไทยอีกต่อไปหรือไม่  เพราะกิจการโรงงานอุตสาหกรรมใด ๆ ถ้าจำเป็นต้องมีอยู่  ก็ต้องดำเนินไปในลักษณะสอดคล้องกับความมั่นคงของของมนุษย์และระบบนิเวศ เนื่องจากไม่มีเหตุผลใดที่จะต้องปกป้องผลประโยชน์ธุรกิจ จนต้องแลกด้วยสุขภาวะและชีวิตมนุษย์ อันเป็นสิทธิขั้นพื้นฐานอย่างสูงสุดของ มนุษย์

 2.     สำนักข่าวอิศรา วันจันทร์ที่ 19 สิงหาคม 2556กลุ่มติดตามน้ำมัน ปตท.รั่วเตรียมนำ 2.8 หมื่นรายชื่อเสนอนายกฯ จี้ ปตท.รับผิดชอบ พร้อมตั้งเวทีเสวนาสรุปบทเรียน 21 ส.ค.นี้เมื่อวันที่ 19 ส.ค.2556 “กลุ่มติดตามน้ำมัน ปตท.รั่ว” ซึ่งประกอบด้วยมูลนิธิบูรณะนิเวศ มูลนิธินิติธรรมสิ่งแวดล้อม กรีนพีชเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และสภาบันธรรมรัฐเพื่อการพัฒนาสังคมและสิ่งแวดล้อม ได้ส่งอีเมล์แจ้งสื่อมวลชนว่า หลังจากเริ่มรณรงค์ให้ประชาชนลงชื่อสนับสนุนในเว็บไซต์ change.org ขอตั้งเวทีเสวนากรณี ปตท.ทำน้ำมันรั่วที่ จ.ระยอง โดยล่าสุดมีผู้ลงชื่อสนับสนุนแล้วกว่า 2.8 หมื่นรายชื่อ ทางกลุ่มจึงตัดสินใจนำเสนอรายชี่อเปิดเผยต่อสาธารณะ พร้อมกับเวทีสาธารณะ ชวนผู้รู้และนักวิชาการชื่อดังมาถกปัญหาและข้อเท็จจริงถึงกรณีดังกล่าว ในวันที่ 21 มี.ค.2556 นี้ ระหว่างเวลา 13.30-16.30 น. ชั้น 22 ศูนย์ศึกษาวิภาวดี มหาวิทยาลัยรังสิต โดยจะมีการอภิปรายใน 3 ประเด็น 1.ขั้นตอนกระบวนการรับมือกับเหตุน้ำมันรั่วทางทะเล  2.ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและชุมชนและการฟื้นฟูเยียวยา และ 3. ความรับผิดชอบของผู้ก่อมลพิษ ต่อการชดเชยและเยียวยาผลกระทบ“กลุ่มติดตามน้ำมันรั่วจะนำรายชื่อ ประชาชนทั้งหมดมาทำเป็นแบนเนอร์ยาวกว่า 3 เมตรเพื่อใช้เป็นฉากของเวทีอภิปราย และจะนำรายชื่อทั้งหมดยื่นต่อนายกรัฐมนตรีและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อกดดันให้ ปตท.รับผิดชอบความเสียหายจากเหตุน้ำมันรั่วทั้งในระยะสั้นและยาวต่อไป” อีเมล์ดังกล่าวระบุอีเมล์ของกลุ่มติดตามน้ำมัน ปตท.รั่ว ยังระบุว่า ทางกลุ่มเห็นว่าคณะกรรมการตรวจสอบที่แต่งตั้งโดย ปตท. จะไม่สามารถสร้างความกระจ่างให้กับเรื่องนี้ได้ จึงเรียกร้องให้มีการแต่งตั้งคณะกรรมการอิสระที่มีการดำเนินงานที่เปิดเผย โปร่งใสตรวจสอบได้ไม่มีผลประโยชน์ทับซ้อน  โดยมีตัวแทนจากภาครัฐ เอกชน ภาควิชาการ ภาคกฎหมาย และภาคประชาชน เหมือนกรณีที่รัฐบาลออสเตรเลียตั้งคณะกรรมการอิสระขึ้นมาตรวจสอบกรณี ปตท.สผ.ทำน้ำมันรั่วจากหลุมขุดเจาะที่แหล่งมอนทาราของประเทศออสเตรเลีย จนทำให้ ปตท.ต้องเสียค่าปรับให้กับรัฐบาลและศาลของออสเตรเลียไปกว่า 8.9 พันล้านบาท 3.     ประธานบอร์ด PTTGC คาดสาเหตุเบื้องต้นน้ำมันรั่ว เกิดจากท่อน้ำมันอ่อนที่อยู่ใต้ทะเลเกิดรั่ว พร้อมยืนยันเร่งสลายคราบให้หมดใน 3 วัน รวมถึงสรุปสาเหตุได้ใน 1 สัปดาห์นี้ 5.      ประชาชาติธุรกิจออนไลน์ วันที่ 20 ส.ค. 2556 สัมภาษณ์และรายงานพิเศษ    "เทวินทร์ วงศ์วานิช" บทเรียนน้ำมันรั่ว ปตท.ต้องเรียกความเชื่อมั่นกลับคืนมากรณีท่อน้ำมันของบริษัท ปตท.โกลบอล เคมีคอล จำกัด (มหาชน) หรือ PTTGC เกิดรั่วและน้ำมันดิบส่วนหนึ่งกระจายวงไปถึงอ่าวพร้าว เกาะเสม็ด เกิดคำถามในวงกว้างว่า มาตรฐานในธุรกิจนี้ของบริษัทอื่น ๆ ในเครือ ปตท.เป็นอย่างไร

"ประชาชาติธุรกิจ" สัมภาษณ์พิเศษ นายเทวินทร์ วงศ์วานิช ประธานเจ้าหน้าที่บริหารและกรรมการผู้จัดการใหญ่ บริษัท ปตท.สำรวจและผลิตปิโตรเลียม จำกัด (มหาชน) หรือ ปตท.สผ. ในฐานะผู้รับสัมปทานปิโตรเลียมที่วันนี้ได้รับการยอมรับในระดับโลก มีมาตรฐานด้านความปลอดภัยในการสำรวจและผลิต รวมถึงมองทิศทางในธุรกิจสำรวจและผลิตที่อาจจะต้องเผชิญกับการต่อต้าน และแนวโน้มสัมปทานปิโตรเลียมใหม่ ครั้งที่ 21 จะเป็นอย่างไร


กรณีน้ำมันรั่วที่เกิดขึ้น 

สิ่งที่เกิดขึ้นกระทบความเชื่อมั่นแน่นอน หน้าที่ของผู้ดำเนินการก็จะต้องแก้ไขที่ต้นตอของปัญหาว่าเกิดจากอะไร มีกระแสว่าต้องการให้กำหนดห้ามการโหลดน้ำมันในทะเล แต่อย่าลืมว่าคนได้รับผลกระทบก็คือประชาชนในฐานะผู้ใช้พลังงาน 

เพราะฉะนั้น ไม่ใช่ว่าเกิดปัญหาแล้วต้องยกเลิกวิธีนี้เลย มันเหมือนกับการที่เรากินส้มตำแล้วท้องเสีย แล้วต้องเลิกกินส้มตำเลยหรือไม่ ต้องไปดูว่าท้องเสียเป็นเพราะอะไร แล้วแก้ปัญหาให้ถูกจุดมากกว่า วันนี้ทั้งภาครัฐและผู้ดำเนินการในธุรกิจนี้ทั้งหมดกำลังศึกษากันว่าเกิด ขึ้นได้อย่างไร และจะมีวิธีป้องกันอย่างไร

 ต้องเร่งสร้างความเชื่อมั่นกลับมา 
 
ปตท.สผ.ตรวจสอบขั้นตอนการโหลดน้ำมันในอ่าวไทยทั้งหมด ส่วนใหญ่จะเป็นก๊าซธรรมชาติ และจะมีคอนเดนเสตด้วยส่วนหนึ่ง ดำเนินการของ ปตท.สผ. คือ 1) ท่ออ่อนน้ำมันจะเป็นแบบ 2 ชั้น ตามที่กำหนด แต่หลังจากเหตุการณ์นี้ทำให้ต้องพิจารณาสเป็กท่อน้ำมันใหม่ให้ดีขึ้น แม้ว่าของเดิมจะค่อนข้างแข็งแรงมั่นคงอยู่แล้วก็ตาม 2) กระบวนการโหลดน้ำมันที่เกิดขึ้น 4 วัน/ครั้งนั้น เมื่อโหลดน้ำมันเสร็จแล้วท่ออ่อนน้ำมันที่ถูกออกแบบให้ม้วนได้จะม้วนกลับ เก็บไว้บนเรือ เพื่อลดความเสี่ยงให้กับท่อที่อาจจะเกิดการกระแทกได้ และที่สำคัญจะไม่มีข้อต่อเชื่อมที่อาจจะเกิดรั่วได้

สำหรับอายุใช้งาน ท่ออ่อนม้วนเก็บได้นี้ใช้งานได้ 7 ปี และที่ใช้ในปัจจุบันก็ผ่านมาเพียง 3 ปีเท่านั้น จะเปลี่ยนท่อใหม่ทุก 6 ปี ยิ่งทำให้ ปตท.สผ.เชื่อมั่นว่า ระบบท่อน้ำมันของ ปตท.สผ.มีสเป็กที่เหมาะสม

 กระทบการเปิดสัมปทานปิโตรเลียมใหม่ 

หากไม่สามารถเปิดสัมปทานปิโตรเลียมในประเทศใหม่ได้ อาจต้องพึ่งพาการนำเข้าอย่างเดียว และอาจจะไม่มีความมั่นคงเพียงพอ เพราะการนำเข้าไม่สามารถพึ่งพาได้ตลอด อาจเกิดเหตุสุดวิสัย เช่น เรือขนส่งถูกยึด ถูกปล้น เกิดสงคราม เรือมาไม่ได้ ภัยพิบัติต่าง ๆ ในประเทศก็ไม่มีพลังงานใช้ จึงต้องเข้าใจว่าการตัดสินใจอย่างไรมันก็มีทั้งข้อดีและข้อเสียอยู่

 ช่วงที่ผ่านมาของ ปตท.สผ. 
 
โฟกัสในช่วงปีนี้ จุดเด่นคือการผลิตในแหล่งสิริกิติ์ (S1) กำลังผลิตที่ 34,000 บาร์เรล/วัน และครึ่งปีนี้กำลังผลิตจะลดลงมาแตะที่ 32,000 บาร์เรล/วัน รวมถึงการ Start up ของแหล่งมอนทารา ในประเทศออสเตรเลียที่ดีเลย์จากกรณีไฟไหม้และน้ำมันรั่ว ผลิตน้ำมันได้ 10,000 บาร์เรล/วัน และเตรียมเชื่อมโยงกับหลุมเจาะใหม่ ๆ ฉะนั้น การผลิตจะเพิ่มขึ้นมาได้อีก 30,000 บาร์เรล/วัน เป็นบทพิสูจน์ของการเข้าไปลงทุนในออสเตรเลียด้วยการไปซื้อกิจการและเข้าไป ดำเนินการแทน

ประสบการณ์จากแหล่งมอนทารา กรณีน้ำมันรั่วลงทะเล 2,000 บาร์เรลที่ผ่านมานั้น ปตท.สผ.ประสานงานกับรัฐบาลออสเตรเลียมาตลอด และได้นำบทเรียนนั้นมาเป็นมาตรฐานการพัฒนาแหล่งสัมปทานทั้งหมดของ ปตท.สผ. จากที่ต้องถูกรัฐบาลออสเตรเลียมอนิเตอร์การทำงานมาตลอด 3 ปี จนวันนี้เขาพอใจในสิ่งที่เราปรับปรุงดูแล จึงหยุดมอนิเตอร์การทำงานของ ปตท.สผ.ในที่สุด ยิ่งเป็นเครื่องยืนยันว่า การแก้ปัญหาของเราสร้างความเชื่อมั่นน่าเชื่อถือกลับมาได้ 

 โฟกัสแหล่งเมียนมาร์-โมซัมบิก 

ปตท.สผ.ลงทุนสำรวจมากในเมียนมาร์รวม 12 แปลงสำรวจ เช่น แปลง M3, M9, M11, MD7, MD8 และที่ค่อนข้างคืบหน้าอีกคือ แหล่งซอติก้าที่กำลังพัฒนา และตอนนี้กำลังก่อสร้างแท่นผลิตต่าง ๆ เพิ่มเติม คาดว่าปลายปีนี้ต้นปีหน้าจะเริ่มผลิตแล้ว เป็นอีกโครงการที่ ปตท.สผ.เข้าไปทำตั้งแต่ต้นจนจบ

เมื่อแหล่งซอติก้าเริ่มผลิต จะเพิ่มสัดส่วนกำลังผลิตจากเมียนมาร์เป็น 340,000 บาร์เรล หรือคิดเป็น 30% และพอร์ตของ ปตท.สผ.จะสมบูรณ์ คือเป็นทั้งผู้พัฒนาและผลิต ส่วนแปลง M3 เตรียมเจาะหลุมประเมินผลอีก 4 หลุมว่าจะมีปริมาณมากน้อยเพียงใด โดยเฉพาะหลุมที่ 4 กำลังดูว่าศักยภาพเป็นอย่างไร ซึ่งแปลง M3 นี้ ทั้ง 100% จะป้อนดีมานด์ของเมียนมาร์ ส่วนในแอฟริกาใต้คือในแหล่งโรวูมา 1 ที่ 

ปตท.สผ.เข้าไปถือหุ้นในบริษัทโคฟ เอนเนอร์ยี่ ที่คาดว่าจะเริ่มผลิตก๊าซธรรมชาติได้ในปี 2562 รวมถึงโครงการออยล์ แซนด์ (KKD) ในประเทศแคนาดา ผลิตอยู่ 14,000 บาร์เรล/วัน 

  แหล่งบงกชจะครบอายุสัมปทาน 

ในปี 2565 สัมปทานจากแหล่งบงกชจะต้องคืนให้กับรัฐ 

แต่เชื่อว่ายังมีปริมาณสำรองอยู่ ซึ่งการเตรียมจะต้องเร่งก่อนถึงช่วงนั้น 5-7 ปี ฉะนั้น ภาครัฐจะต้องชัดเจนใน 2 เรื่อง คือ 1) สัมปทานกลับคืนไปที่รัฐ หรือ 2) เปิดให้ผู้รับสัมปทานรายใหม่มาทำ 

แต่ที่ ปตท.สผ.มองแนวทางที่จะเป็นประโยชน์กับประเทศ คือ ให้เจ้าของสัมปทานรายเดิมทำต่อ รัฐอาจจะต้องพิจารณาว่าสิ่งที่มีเหลือในแหล่งมากน้อยเพียงใด ประโยชน์กลับมาที่รัฐจะเป็นอย่างไร เพื่อความเหมาะสม 

  เป้าหมายและแผนลงทุน 5 ปี  

วันนี้ผลิตอยู่ 340,000 บาร์เรล/วัน ปตท.สผ.ตั้งเป้าในปี 2563 จะเพิ่มการผลิตเป็น 600,000 บาร์เรล/วัน ปัจจุบันเป็นการผลิตจากในประเทศ 80% และต่างประเทศ 20% หลังจากในปี 2563 จะเปลี่ยนเป็นในประเทศแค่ 40% และจะเพิ่มจากต่างประเทศเป็น 60% นโยบายจากนี้จะเน้นในทวีปแอฟริกา เพราะโอกาสค่อนข้างมาก เช่น โมซัมบิกที่ ปตท.สผ.เป็นทั้งนักลงทุน และเข้าไปช่วยพัฒนาการใช้ทรัพยากรประเทศของเขาให้เกิดประโยชน์เต็มที่ด้วย และหากว่ามีโอกาสเข้าไปแบบ Producing Asset ที่สามารถทำรายได้และสร้างปริมาณสำรองได้ทันที ก็เป็นโอกาสที่ ปตท.สผ.สนใจ

สำหรับแผนลงทุน 5 ปีนั้นอยู่ระหว่าง Revision การลงทุนใหม่ ตัวเลขจะสรุปปลายปีนี้ แต่เชื่อมั่นว่าจะลงทุนมากกว่าที่วางไว้เดิม คือ 25,000 ล้านเหรียญ หรือปีละ 5,000 ล้านเหรียญ และของเดิมยังไม่รวมการลงทุนในโมซัมบิก

  6.      บทเรียนในอดีตของ กรมควบคุมมลพิษคพ.แพ้คดีห้วยคลิตี้ จ่ายชดเชย3.8ล้านบาทหนังสือพิมพ์เดลินิวส์ วันพฤหัสบดีที่ 10 มกราคม 2556 เวลา 13:11 น.
จบคดีคลิตี้ ศาลปกครองสูงสุดสั่ง คพ.จ่ายค่าชดเชยชาวบ้าน 22 ราย ร่วม 3.8 ล้านบาท พร้อมให้เร่งฟื้นฟูสภาพแวดล้อม และเปิดเผยผลตรวจสอบคุณภาพดิน-น้ำ –สัตว์น้ำ-พืชผัก”อย่างน้อย 1 ปีเมื่อวันที่ 10 ม.ค. ที่สำนักงานศาลปกครอง ศาลปกครองกลาง นัดอ่านคำพิพากษาศาลปกครองสูงสุด ในคดีการปล่อยน้ำเสียซึ่งมีสารตะกั่วเจือปนในลำห้วยคลิตี้ คดีดำที่ อ.597/2551 ระหว่างนายยะเสอะ นาสวนสุวรรณ ที่ 1 กับพวกรวม 22 คน (ผู้ฟ้องคดี) กับกรมควบคุมมลพิษ หรือ ค.พ.(ผู้ถูกฟ้องคดี) ในคดีพิพาทเกี่ยวกับการกระทำละเมิดของหน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของ รัฐอันเกิดจากการปฏิบัติหน้าที่ล่าช้าเกินสมควร โดยศาลปกครองสูงสุดมีคำพิพากษาว่าให้กรมควบคุมมลพิษจ่ายค่าเสียหายให้กับผู้ ฟ้องคดีทั้ง 22 ราย ๆ ละ 177,199.50 บาท และจากนี้ให้กรมควบคุมมลพิษเร่งจัดทำแผนเพื่อฟื้นฟูคุณภาพสิ่งแวดล้อมในหมู่ บ้านคลิตี้ อ.ทองผาภูมิ จ.กาญจนบุรี และให้มีการตรวจสอบคุณภาพดิน น้ำ สัตว์น้ำในลำห้วย และ พืชผักที่ประชาชนเพาะปลูกทุกฤดูกาล และแจ้งผลให้ประชาชนทราบข้อมูลด้วยการติดประกาศทั้งในหมู่บ้าน ตำบล  อบต. อำเภอ เพื่อให้ประชาชนได้ทราบข้อมูล อย่างน้อยเป็นเวลา 1 ปี และให้มีการบำบัดฟื้นฟูลำห้วยคลิตี้จนกว่าสารตะกั่วในสิ่งแวดล้อมจะเข้าสู่ ค่ามาตรฐาน
 ส่วนกรณีที่มีการฟ้องร้องว่ากรมควบคุม มลพิษละเลยการฟ้องร้องเรียกค่าเสียหายจากบริษัทตะกั่วคนเซ็นเตรทส์นั้น ศาลขอยกคำฟ้องเพราะทางกรมควบคุมมลพิษได้ฟ้องร้องเรียกค่าเสียหายกับศาล จ. กาญจนบุรีแล้ว โดยศาลมีคำพิพากษาให้บริษัทตะกั่วคอนเซ็นเตรทส์จ่ายค่าเสียหายเบื้องต้นเป็น เงิน 6 ล้านบาท
 ทั้งนี้ผู้สื่อข่าวรายงานว่าตัวแทนชาว บ้านที่เข้าร่วมรับฟังการตัดสินคดี พอใจกับคำตัดสินดังกล่าว โดยนายสุรชัย กล่าวว่า จากนี้จะมีการตั้งคณะกรรมการภาคประชาชน ประกอบด้วยนักวิชาการ นักกฎหมาย และชาวบ้านในพื้นที่เพื่อติดตามตรวจสอบการฟื้นฟูลำห้วยคลิตี้ของกรมควบคุม มลพิษ ทั้งนี้ที่ผ่านมาแม้จะมีชาวบ้านร่วมเป็นกรรมการในการแก้ไขปัญหาดังกล่าว แต่ข้อมูลที่ชาวบ้านได้รับเป็นข้อมูลในเชิงวิชาการที่ยากต่อการทำความเข้าใจ ทำให้ชาวบ้านไม่สามารถแสดงความคิดเห็นต่อเรื่องดังกล่าวได้อย่างเต็มที่ เท่ากับชาวบ้านไม่ได้มีส่วนร่วมเลย ทั้งนี้คณะกรรมการภาคประชาชนที่ตั้งขึ้นมาจะเน้นทำงานด้านการตรวจสอบมาตรการ ในการฟื้นฟูลำห้วยคลิตี้ของกรมควบคุมมลพิษ
ด้านนายนายสุรพงษ์ กองจันทึก ผู้อำนวยการศูนย์ศึกษากะเหรี่ยงและพัฒนา กล่าวว่า พอใจคำตัดสินของศาลปกครองสูงสุดในเรื่องค่าชดเชยความเสียหายที่รวมแล้วเป็น เงินกว่า 3.8 ล้านบาท มากกว่าที่ศาลปกครองชั้นต้นมีคำตัดสิน แต่ขอเรียกร้องให้กรมควบคุมมลพิษรีบเร่งเข้าไปฟื้นฟูพื้นที่ตามคำสั่งศาลโดย เร็ว เพราะชาวบ้านจะไม่สามารถแบกรับภาระในการดำรงชีพต่างๆ ต่อไปได้ หากสภาพแวดล้อมยังไม่กลับคืนสู่ปกติ
 ผู้สื่อข่าวรายงานว่า สำหรับคดีดังกล่าวนายยะเสอะ กับพวก รวม 22 คน โดยนายสุรชัย ตรงงาม ผู้รับมอบอำนาจฟ้องว่า กรมควบคุมมลพิษไม่ตรวจสอบการประกอบกิจการบริษัท ตะกั่วคอนเซนเตรทส์ (ประเทศไทย) จำกัด ตามที่ผู้ฟ้องร้องคดีร้องขอ เนื่องจากบริษัทปล่อยน้ำเสียซึ่งมีสารตะกั่วเจือปนในลำห้วยคลิตี้ เป็นเหตุให้ผู้ฟ้องร้องคดีและราษฎรได้รับความเสียหาย โดยขอให้ผู้ฟ้องร้องคดีปฎิบัติหน้าที่ตามกฎหมายเข้าดำเนินการกำจัดมลพิษและ ฟื้นฟูลำห้วยคลิตี้ โดยเรียกค่าใช้จ่ายจากบริษัท ตะกั่วคอนเซนเตรทส์ ผู้ก่อมลพิษในภายหลังและกำหนดมาตรการที่เหมาะสมในการคุ้มคร้องสิทธิและส่ง เสริมการมีส่วนร่วมของราษฎรในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
  แหล่งที่มา : สถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย
  วันที่ข่าว : 29 กรกฎาคม 2556
ประธาน บอร์ด PTTGC คาดสาเหตุเบื้องต้นน้ำมันรั่วในทะเลจังหวัดระยอง เกิดจากท่อน้ำมันอ่อนที่อยู่ใต้ทะเลเกิดรั่ว พร้อมยืนยัน เร่งสลายคราบให้หมดใน3 วัน รวมถึงสรุปสาเหตุได้ใน 1 สัปดาห์
นาย ประเสริฐ บุญสัมพันธ์ ประธานคณะกรรมการ บริษัท พีทีที โกลบอล เคมิคอล จำกัด(มหาชน) หรือ PTTGC เปิดเผยถึงสาเหตุท่อรับน้ำมันดิบรั่วในทะเลที่จังหวัดระยอง ว่า ขณะนี้สามารถควบคุมปริมาณน้ำมันที่ไหลลงทะเลได้แล้ว แต่การกำจัดคราบน้ำมันดิบนั้น ต้องระดมเจ้าหน้าที่ทั้งจากภาครัฐและเอกชน รวมถึงหน่วยงานจากประเทศสิงคโปร์ มาร่วมดำเนินการ โดยในเบื้องต้นคาดว่า เกิดจากท่อน้ำมันอ่อนที่รับน้ำมันจากเรือ ส่งมายังคลังน้ำมันเกิดรั่ว จึงได้ทำการปิดวาวล์ท่อทันที แต่ยังมีน้ำมันที่ค้างในท่อ ทำให้น้ำมันไหลลงสู่ทะเลมีประมาณ 50,000 ลิตร และขณะนี้ได้ขจัดคราบน้ำมันอย่างต่อเนื่อง ทั้งนี้คาดว่าภายใน 3 วันจากนี้ การกำจัดคราบน้ำมันดิบจะแล้วเสร็จ และภายใน 1 สัปดาห์จะสามารถสรุปสาเหตุที่เกิดขึ้นได้ รวมถึงยืนยันว่า เหตุดังกล่าวทางบริษัทจะรับผิดชอบทุกฝ่ายที่ได้รับผลกระทบ และพยายามทำให้สิ่งแวดล้อมกลับมาดีเช่นเดิม
ขณะเดียว กัน นายประเสริฐ ตั้งข้อสงสัยจะต้องทำการตรวจสอบน้ำมันที่พบในบริเวณเกาะเสม็ด ว่าเป็นน้ำมันชนิดเดียวกับที่รั่วออกมาหรือไม่ เนื่องจากในช่วงเวลา 22.00 น. ของเมื่อคืนนี้ ได้รับรายงานว่า กำจัดน้ำมันหมดแล้ว แต่ช่วงเช้ากลับพบกลุ่มคราบน้ำมันลอยบริเวณดังกล่าว และจะทำการตรวจสอบท่ออ่อนที่เกิดรั่ว ว่ามาจากสาเหตุอะไร เนื่องจากเป็นท่อใหม่ และมีอายุการใช้งานไม่มาก

 

4.     หายนภัยน้ำมันรั่ว "ทะเลโลก"รับเคราะห์

รายงานพิเศษ

ข่าวสด ต่างประเทศ
เหตุการณ์ท่อ ส่งน้ำมันของพีทีที เคมิคอล กรุ๊ป รั่วไหลในอ่าวไทย ทำให้หลายหน่วยงานเร่งฟื้นฟูชายหาดของเกาะเสม็ดจากคราบน้ำมัน พร้อมประเมินผลกระทบทางการท่องเที่ยว เศรษฐกิจ การประมง และสิ่งแวดล้อมในบริเวณที่ประสบภัยมาตลอดสัปดาห์นี้

ไม่ว่าจะเกิดจากสาเหตุใด ล้วนตอกย้ำถึงภัยจากมนุษย์ที่ส่งผลต่อธรรมชาติทางทะเลที่เกิดขึ้นหลายครั้ง ในนานาประเทศ

สำหรับเหตุการณ์ใหญ่ที่สุดในต้นศตวรรษที่ 21 นี้ คือกรณีน้ำมันรั่วไหลในอ่าวเม็กซิโก เมื่อต้นปี 2553 ซึ่งเป็นภัยพิบัติทางธรรมชาติที่รุนแรงที่สุดของสหรัฐอเมริกา

เกิดขึ้น ณ แท่นขุดเจาะน้ำมันชื่อ "ดีปวอเตอร์ ฮอร์ไรซอน" อันอยู่ภายใต้กรรมสิทธิ์ของ บริษัทบริติช ปีโตรเลียม หรือ บีพี บริษัทน้ำมันรายใหญ่ของโลก ซึ่งมีสำนักงานใหญ่อยู่ที่กรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ แต่ควบกิจการโดยบริษัทน้ำมันอเมริกันตั้งแต่ปี 2541

ดีปวอเตอร์ปฏิบัติงานผ่านบริษัททรานส์โอเชียนอีกต่อหนึ่ง และมีบริษัทฮัลลิเบอร์ตันเป็นผู้ออกแบบด้านเทคโนโลยี

แท่นขุดเจาะขนาดยักษ์แห่งนี้ถือเป็น สุดยอดนวัตกรรมด้านพลังงานฟอสซิลในขณะนั้น มีกำลังการผลิตมหาศาล โดยขุดเจาะน้ำมันผ่านท่อที่ดำดิ่งลงไปสู่ก้นทะเล ณ ความลึกประมาณ 5.4 กิโลเมตร วิศวกรใช้วิธีก่อสร้างโดยหุ่นยนต์บังคับจากผิวน้ำ 

ท่อส่งน้ำมันมีอุปกรณ์ขนาดเท่ากับตึก 3 ชั้นติดอยู่ โดยเป็นวาล์วปิด-เปิดช่องทางเดินของน้ำมัน จะปิดได้ทันทีหากเกิดเหตุฉุกเฉินขึ้น

อย่างไรก็ตาม ในวันที่ 20 เม.ย. 2553 มีแก๊สและเชื้อเพลิงจำนวนหนึ่งรั่วไหลเข้าไปในท่อเดินน้ำมัน จนเกิดระเบิดและเพลิงไหม้ลุกลามไปทั่วแท่นขุดเจาะ มีผู้เสียชีวิตในเหตุนี้ 11 ราย ขณะที่ผู้รอดชีวิตพยายามปิดวาล์วฉุกเฉิน แต่วาล์วกลับไม่ทำงาน

ต่อมาแท่นขุดเจาะที่ไฟลุกท่วมก็จมลงสู่ทะเล และน้ำมันหลายหมื่นแกลลอนก็ทะลักออกมาจากท่อส่งอย่างไม่หยุดยั้ง!!

ในช่วงแรกนั้น ผู้บริหารของบริษัทบีพีพยายามกลบเกลื่อนข่าวการรั่วไหลของน้ำมันจากดีปวอ เตอร์ โดยระบุว่าเป็นเพียงจุดเล็กๆ กลางทะเล และกล่าวว่ามีน้ำมันไม่มากรั่วไหลสู่ทะเล ขณะเดียวกันก็พยายามกันไม่ให้สื่อมวลชนเข้าไปทำข่าวบริเวณที่เกิดเหตุด้วย อีกทั้งยังตัดพ้อว่า สื่อกำลังใส่ร้ายป้ายสีบริษัทของตน

ทว่าไม่กี่วันถัดมา สถานการณ์เลวร้ายลงอย่างเห็นได้ชัด น้ำมันได้รั่วไหลไปทั่วชายฝั่งตอนใต้ของสหรัฐ ซึ่งเป็นแหล่งประมงสำคัญของประเทศ นอกจากนี้ยังเป็นที่อยู่อาศัยของสัตว์หลายชนิดอีกด้วย

ตั้งแต่ปลา แพลงตอน โลมา เต่าทะเล และสัตว์น้ำอื่นๆ ไปจนถึงนกหลายชนิดซึ่งมีถิ่นที่อยู่ตามบึงหรือที่ลุ่มชายฝั่งหลายร้อยตาราง กิโลเมตร ที่ถูกปกคลุมไปด้วยคราบน้ำมันที่รั่วไหล

1.น้ำมันทะลักจากท่อส่ง

2.วาระสุดท้ายของแท่นขุดเจาะ

3.คราบน้ำมันในทะเล

4.ช่วยเต่าทะเลจากคราบน้ำมัน



บีพีถูกดึงมาเป็นผู้รับผิดชอบในปฏิบัติการกู้ภัยร่วมกับทางการสหรัฐ แต่ก็ถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างกว้างขวาง เพราะไม่ได้วางแผนรับมือกับหายนะในระดับนี้มาก่อนเลย ทำให้มาตรการต่างๆ เป็นไปอย่างล่าช้า

บีพีเพิ่งครอบท่อน้ำมันที่รั่วไหลได้หลังจากเวลาผ่านไป 87 วัน และน้ำมันรั่วไหลออกไปเกือบ 5 ล้านบาร์เรล

จนถึงทุกวันนี้ แม้ผ่านไปแล้ว 3 ปี ผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมและเศรษฐกิจ ยังดำรงอยู่ตามชายฝั่งตอนใต้ของสหรัฐ มีการพบคราบน้ำมันตกค้าง หรือก้อนน้ำมันดิบ ที่จับตัวอยู่ในทะเลบางจุด จนต้องห้ามชาวประมงเข้าไปหาปลาในบริเวณเหล่านี้เป็น บางครั้ง

ในช่วงแรก การดำเนินการทางกฎหมายเป็นไปอย่างสับสน เพราะบีพีโยนความผิดให้กับฮัลลิเบอร์ตันและทรานส์โอเชียน อ้างว่าตนไม่มีส่วนเกี่ยวข้องในทางปฏิบัติการบนแท่น ขุดเจาะ ท่ามกลางกระแสความไม่พอใจของสาธารณชนที่เดือดร้อนจากวิกฤตน้ำมันรั่ว

ประธานาธิบดีบารัก โอบามา ผู้นำสหรัฐ ถึงกับแถลงออกทีวี ย้ำว่า บีพีจะต้องชดใช้ต่อความผิดพลาดครั้งนี้

การสอบสวนจากภาครัฐพบว่าแท่นขุดเจาะดีปวอเตอร์มีปัญหาหลายประการ เช่น ไม่มีการตรวจเช็กอุปกรณ์ความปลอดภัยอย่างสม่ำเสมอ ไม่มีการฝึกซ้อมลูกเรือให้เตรียมรับมือเหตุร้ายแรง และใช้มาตรการฉุกเฉินต่างๆ ที่ไม่มีการทดสอบจริง

ในที่สุดบีพีถูกฟ้องร้องและรับผิดต่อคดีหลายกระทง ตั้งแต่ประมาทเลินเล่อจนมี ผู้เสียชีวิต ไปจนถึงพยายามโกหกหลอกลวงต่อเจ้าหน้าที่สอบสวน

ต่อมาบีพีถูกปรับเป็นเงินประมาณ 135,000 ล้านบาท และค่าเสียหายที่ต้องจ่ายให้แก่ชุมชน ธุรกิจ และผู้ได้รับผลกระทบอื่นๆ อีกไม่ต่ำกว่า 240,000 ล้านบาท ทั้งนี้ยังไม่นับค่าปรับเพิ่มเติมด้านสิ่งแวดล้อมที่ประเมินกันว่าจะมีจำนวน ถึง 525,000 ล้านบาท

นับว่าเป็นการเรียกค่าปรับที่แพงที่สุดในประวัติศาสตร์อเมริกัน

ถึง ณ วันนี้คดีนี้ยังไม่เป็นที่สิ้นสุด

ในช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมาฮัลลิเบอร์ตันเพิ่งสารภาพผิดต่อศาลสหรัฐว่า พยายามทำลายหลักฐานเพื่อกลบเกลื่อนความผิดพลาดของระหว่างการไต่สวนคดีนี้

กรณีดีปวอเตอร์เป็นเสมือน "นาฬิกาปลุก" ที่ทำให้บริษัทด้านพลังงานทั่วโลกฉุกคิดถึงผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและสาธารณ ชนที่อาจเกิดขึ้นจากอุตสาหกรรมของตน ซึ่งหลายบริษัทก็ได้พิจารณาและปรับปรุงความปลอดภัยมากน้อยต่างกันไป

สำหรับในประเทศไทยได้แต่หวังว่ากรณี "ทะเลทมิฬ" ที่เกาะเสม็ดจะช่วยสร้างบรรทัดฐานให้แก่ผู้เกี่ยวข้องเพื่อไม่ให้เกิดเหตุ หายนะเช่นนี้อีกในอนาคต

ถึงจะเข้าสุภาษิตวัวหายล้อมคอก แต่ก็ดีกว่าไม่มีการสรุปบทเรียนหรือรับผิดชอบใดๆ