Blog categories

Latest posts

ทนายณุมาพร พัฒนพงศธร น.บ.ท.64 ผู้เรียบเรียง

เรื่องที่ 41       ผลของการค้น จับ ไม่ชอบ

                    วันนี้ ทนายบางคนกำลังเรียนปริญญาโท ภาษีอากร ต่างมหาวิทยาลัยกัน บางท่านเรียนที่ รามคำแหง บางท่านเรียนที่ จุฬาฯ , ธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์ เป็นเรื่องแปลกแต่จริง ที่ทุกคนได้รับคำถามทางอีเมล์และโทรศัพท์ เหมือนกันว่า ผลของการค้นจับไม่ชอบ ทำให้ผู้ถูกจับ เกิดสิทธิอะไรบ้าง คำถามนี้ ถ้าเป็นนักศึกษากฎหมายระดับเนติบัณฑิต ที่เคยลงเรียนและเคยสอบ ป.วิ.อาญา คงจะพอตอบได้ ดังนั้น พี่ตุ๊กตาจึงได้เรียบเรียงบทความนี้มานำเสนอเป็นความรู้กฎหมายสู่ประชาชน

                    ผลของการค้น จับ ไม่ชอบ เกิดสิทธิป้องกัน และสิทธิฟ้องร้องทั้งทางแพ่งและอาญา พี่ตุ๊กตาขอนำข้อเขียนจากหนังสือ คดียาเสพติด ของอาจารย์สุจิต ปัญญาพฤกษ์ หน้า 22 - 23 มาลงไว้ดังนี้

1.   ผู้ที่ถูกจับกระทำการโต้ตอบการจับโดยอ้างป้องกันตาม ป.อ. มาตรา 68 ได้ โดยผู้ที่ถูกจับต่อสู้ขัดขวางไม่มีความผิดฐานต่อสู้ขัดขวางเจ้าพนักงาน ตาม ป.อ. มาตรา 138 และผู้จับมีความผิด ตาม ป.อ. ฐานหน่วงเหนี่ยวกักขัง ตาม ป.อ. มาตรา 310 และผู้จับอาจมีความผิด ตาม ป.อ. ฐานปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบ ก่อให้เกิดความเสียหายแก่ผู้จับตามมาตรา 157 ป.อ. ได้ และผู้จับต้องชดใช้ค่าสินไหมทดแทนในการกระทำละเมิด ตาม ป.พ.พ. มาตรา 420

2.   หากมีการควบคุมผู้ถูกจับ แม้ผู้ถูกจับหลบหนีจากการควบคุมตัวก็ไม่มีความผิดฐานหลบหนีที่คุมขับ และทำให้การคุมขังต่อเนื่องจากการจับนั้น ไม่ชอบด้วยกฎหมายตามไปด้วย ผู้ถูกคุมขังมีสิทธิตามรัฐธรรมนูญและตาม ป.วิ.อ. มาตรา 90 ยื่นคำร้องขอให้ศาลสั่งให้ปล่อยตัวได้

3.   พยานหลักฐานที่ได้จากการค้นที่ไม่ชอบ มีน้ำหนักน้อย (พิจารณาตาม ป.วิ.อ. 226 และ 226/1)

 

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4827/2550

ป.วิ.อ. มาตรา 90 

          สิทธิของผู้ถูกคุมขังในการยื่นคำร้องขอให้ศาลสั่งปล่อยตัวจากการควบคุมหรือ ขังโดยผิดกฎหมายตาม ป.วิ.อ. มาตรา 90 นั้น มีอยู่เพียงชั่วระยะเวลาที่ผู้ถูกคุมขังยังถูกควบคุมหรือขังไว้โดยไม่ชอบ ด้วยกฎหมายเท่านั้น ตามคำร้องปรากฏว่าภายหลังจากผู้ร้องถูกควบคุมตัว พนักงานสอบสวนได้ปล่อยตัวผู้ร้องชั่วคราวไปแล้ว โดยให้ผู้ร้องทำสัญญาประกันไว้ กรณีจึงไม่มีการควบคุมตัวผู้ร้องในขณะยื่นคำร้องแล้ว ผู้ร้องจึงไม่อาจร้องขอตามมาตรา 90 ได้ หากการจับไม่ชอบด้วยกฎหมายก็เป็นเรื่องที่ผู้ร้องจะดำเนินคดีแก่เจ้าพนักงาน ตำรวจที่จับผู้ร้องด้วยการร้องทุกข์ต่อเจ้าพนักงานหรือฟ้องคดีต่อศาลตาม กฎหมายเรื่องนั้น ๆ ต่อไป

          ทรัพย์สินซึ่งผู้ร้องกล่าวอ้างว่าเจ้าพนักงานตำรวจยึดไปโดยมิชอบด้วยกฎหมายและขอให้ศาลมีคำ สั่งให้เจ้าพนักงานตำรวจคืนแก่ผู้ร้องนั้น ก็มิใช่กรณีที่จะยื่นคำขอมาพร้อมกับคำร้องตาม ป.วิ.อ. มาตรา 90 เช่นกัน ผู้ร้องไม่มีสิทธิยื่นคำร้องเป็นคดีนี้

          (ประชุมใหญ่ครั้งที่ 1/2550)

________________________________ 

            คดีสืบเนื่องจากเมื่อวันที่ 26 พฤษภาคม 2549 ร้อยตำรวจโทไตรรัตน์ กับพวก ซึ่งเป็นเจ้าพนักงาน ตำรวจ สถานีตำรวจนครบาลบางขุนเทียน จับกุมนางรุ่งทิวา ผู้ร้อง ในข้อหาละเมิดลิขสิทธิ์และยึดเครื่องคอมพิวเตอร์พร้อมอุปกรณ์จำนวน 8 ชุด และต่อมาพันตำรวจโทสุรวุฒิ พนักงานสอบสวน ได้ควบคุมตัวผู้ร้องไว้ทำการสอบสวน

          ผู้ร้องยื่นคำร้องว่า เจ้าพนักงานตำรวจจับผู้ร้องโดยไม่มีหมายจับโดยอ้างว่าเป็นความผิดซึ่งหน้า ผู้เสียหายเรียกค่าเสียหายเพื่อยอมความ 150,000 บาท และยอมลดลงเหลือ 30,000 บาท ผู้ร้องไม่ยอมชำระจึงถูกควบคุม แต่ผู้ร้องได้ขอปล่อยชั่วคราวในชั้นสอบสวน ขณะผู้ร้องถูกจับยังไม่มีผู้ใดเล่นเกมของผู้เสียหาย จึงมิใช่ความผิดซึ่งหน้าที่จะจับโดยมิต้องขอหมายจับจากศาล การจับไม่ชอบด้วยกฎหมาย พนักงานสอบสวนจึงไม่มีอำนาจควบคุมและยึดเครื่องคอมพิวเตอร์ของกลาง ขอให้ศาลมีคำสั่งปล่อยผู้ร้องและมีคำสั่งให้พนักงานสอบสวนคืนเครื่อง คอมพิวเตอร์ของกลางแก่ผู้ร้อง

          ศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศกลางมีคำสั่งยกคำร้อง

          ผู้ร้องอุทธรณ์ต่อศาลฎีกา

          ศาลฎีกาแผนกคดีทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศวินิจฉัยว่า คดีมีปัญหาที่ต้องวินิจฉัยตามอุทธรณ์ของผู้ร้องว่า ผู้ร้องมีสิทธิยื่นคำร้องขอให้ศาลมีคำสั่งให้ปล่อยผู้ร้องจากการควบคุมของ เจ้าพนักงานตำรวจและปล่อยทรัพย์ของกลางที่ยึดตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณา ความอาญา มาตรา 90 หรือไม่ ศาลฎีกาโดยมติที่ประชุมใหญ่ เห็นว่า สิทธิของผู้ถูกคุมขังในการยื่นคำร้องขอให้ศาลสั่งปล่อยตัวจากการควบคุมหรือ ขังโดยผิดกฎหมายตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 90 นั้น มีอยู่เพียงชั่วระยะเวลาที่ผู้ถูกคุมขังยังถูกควบคุมหรือขังไว้โดยไม่ชอบ ด้วยกฎหมายเท่านั้น ตามคำร้องปรากฏว่าภายหลังจากผู้ร้องถูกควบคุมตัว พนักงานสอบสวนได้ปล่อยตัวผู้ร้องชั่วคราวไปแล้ว โดยให้ผู้ร้องทำสัญญาประกันไว้ กรณีจึงไม่มีการควบคุมตัวผู้ร้องในขณะยื่นคำร้องแล้ว ผู้ร้องจึงไม่อาจจะร้องขอตามมาตรา 90 ได้อีกต่อไป หากการจับเป็นไปโดยไม่ชอบด้วยกฎหมายก็เป็นเรื่องที่ผู้ร้องจะดำเนินคดีแก่ เจ้าพนักงานตำรวจที่จับผู้ร้อง ด้วยการร้องทุกข์ต่อเจ้าพนักงานหรือฟ้องคดีต่อศาลด้วยตนเองตามขั้นตอนของบท บัญญัติแห่งกฎหมายเรื่องนั้น ๆ ต่อไป สำหรับทรัพย์สินซึ่งผู้ร้องกล่าวอ้างว่าเจ้าพนักงานตำรวจยึดไปโดยมิชอบด้วย กฎหมายและขอให้ศาลมีคำสั่งให้เจ้าพนักงานตำรวจคืนแก่ผู้ร้องนั้น ก็มิใช่ กรณีที่จะยื่นคำขอมาพร้อมกับคำร้องตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 90 ได้เช่นกัน ผู้ร้องจึงไม่มีสิทธิยื่นคำร้องเป็นคดีนี้ ที่ศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศกลางมีคำสั่งยกคำร้องชอบแล้ว อุทธรณ์ของผู้ร้องฟังไม่ขึ้น

          พิพากษายืน.

( ชัยสิทธิ์ ตราชูธรรม - สุวัฒน์ วรรธนะหทัย - เกรียงชัย จึงจตุรพิธ ) 

ศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศกลาง - นายธัชพงศ์ วิสุทธิสังวร

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ข้อเท็จจริง